Η βυζαντινή μουσική αποτελεί ένα ζωντανό μνημείο της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, μια τέχνη που διασώθηκε μέσα από αιώνες δοκιμασιών. Ωστόσο, στις μέρες μας, η ψαλτική τέχνη έρχεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή μετάλλαξη που απειλεί να αλλοιώσει τη φυσιογνωμία και τον μυσταγωγικό της χαρακτήρα.
Η Ιστορική Αντοχή της Παράδοσης απέναντι στις Πιέσεις
Η ψαλτική μας τέχνη κατόρθωσε να επιβιώσει παρά τις εξωτερικές πιέσεις και τις προσπάθειες εισαγωγής ξένων μουσικών προτύπων κατά το παρελθόν. Η πνευματική αυτή παρακαταθήκη μεταφέρθηκε από γενιά σε γενιά ως ένας θησαυρός που οφείλουμε να προστατεύσουμε. Αντίθετα με την ιστορική ανθεκτικότητά της, η σύγχρονη εσωτερική αλλοίωση φαίνεται να προκαλεί μεγαλύτερη φθορά από όση υπέστη η τέχνη από κατακτητές.
Εμπορευματοποίηση και η Υποχώρηση του Ήθους
Η κυρίαρχη τάση για οικονομικό κέρδος και προσωπική προβολή έχει μετατρέψει την ψαλτική σε πεδίο επιδείξεων. Πολλοί ερμηνευτές, με στόχο τον εντυπωσιασμό, εντάσσουν ανατολίτικα στοιχεία και αμανέδες που στερούνται του παραδοσιακού βυζαντινού ήθους. Η υιοθέτηση τέτοιων «τεχνασμάτων» έχει διαστρεβλώσει την αισθητική του κοινού, το οποίο συχνά πλέον συγχέει το αυθεντικό με το ξενόφερτο.
Διδακτικές Αστοχίες και η Κρίση του Μέλους
Η διδασκαλία της ψαλτικής μέσω δυτικών οργάνων, όπως το πιάνο, υπήρξε καθοριστική για την αλλοίωση των διαστημάτων. Η εφαρμογή της δυτικής αρμονικής λογικής πάνω στη μονοφωνική βυζαντινή δομή οδήγησε στον «προκρούστειο» τεμαχισμό των κλιμάκων. Με τον τρόπο αυτό, η ακρίβεια των διαστηματικών σχέσεων θυσιάστηκε στον βωμό μιας δυτικότροπης ερμηνείας που στερεί τη μουσική από τον αυθεντικό της χαρακτήρα.
Τεχνολογική Εισβολή και η Απώλεια της Ιεροπρέπειας
Η αλόγιστη χρήση τεχνολογικών μέσων έχει υποβαθμίσει τη μυσταγωγική ατμόσφαιρα των ναών. Από τα ενισχυτικά μικρόφωνα και τον ηλεκτρονικό ισοκράτη, μέχρι την αντικατάσταση των λειτουργικών βιβλίων από tablets, η ιεροπρέπεια υποχωρεί μπροστά στην ευκολία. Οι παρεμβάσεις αυτές όχι μόνο αλλοιώνουν τη φυσική χροιά της φωνής, αλλά έρχονται σε ευθεία αντίθεση με την ασκητική φύση της ψαλτικής πράξης.
Η Μεταλλαγή σε Συναυλιακό Θέαμα
Το αποκορύφωμα της αλλοίωσης εντοπίζεται στη μετατροπή της ψαλτικής σε συναυλιακό προϊόν. Η χρήση ορχηστρικών οργάνων, φωτορυθμικών και οπτικοακουστικών μέσων μετατρέπει τη μονοφωνική ψαλτική σε μια πολυφωνική παράσταση. Η έμφαση μετατοπίζεται από το «εμείς» της λατρευτικής σύναξης στο «εγώ» του καλλιτέχνη, ο οποίος επιδιώκει τον θαυμασμό και την προσωπική ανέλιξη, χρησιμοποιώντας αθέμιτα τον τίτλο της «βυζαντινής μουσικής».
){kind=link}