Ο Πρωτοψάλτης του Ι. Μητροπολιτικού Ναού Αθηνών "Ευαγγελισμού της Θεοτόκου".
Ο Σπυρίδων, Σπύρος, Δ, Περιστέρης, υπήρξε μία από τις κορυφαίες και πιο εμβληματικές προσωπικότητες της Βυζαντινής Μουσικής στην Ελλάδα κατά τον 20ο αιώνα. Υπηρέτησε ως Πρωτοψάλτης, Μουσικοδιδάσκαλος και διακεκριμένος λαογράφος, σφραγίζοντας με την παρουσία του το αναλόγιο του Μητροπολιτικού Ιερού Ναού Αθηνών για μισό αιώνα. Σημειώνεται ότι δεν πρέπει να συγχέεται με τον συνώνυμό του Σπύρο Περιστέρη, τον σπουδαίο Μικρασιάτη συνθέτη και οργανοπαίκτη του ρεμπέτικου τραγουδιού.
Τα Πρώτα Χρόνια και οι Οικογενειακές Ρίζες.
Η Γέννηση στη Ροδοδάφνη και το Οικογενειακό Περιβάλλον.
Γεννήθηκε τον Μάιο του 1913 στη Ροδοδάφνη Αιγιαλείας ως το μικρότερο τέκνο μιας πολύτεκνης οικογένειας. Μεγάλωσε μέσα σε μουσικό κλίμα, καθώς στο σπίτι του ο πατέρας του, Δημήτριος, ιατροφιλόσοφος στο επάγγελμα, ήταν βαθύς γνώστης της Βυζαντινής και Δημοτικής μουσικής.
Οι Πρώτοι Δάσκαλοι και η Στροφή στη Μουσική
Οι πρώτοι του διδάσκαλοι υπήρξαν ο πατέρας του, ο Θεόδωρος Βλάχος και ο διαπρεπής Μουσικολόγος Κωνσταντίνος Ψάχος. Μετά το πέρας των γυμνασιακών του σπουδών, μετακόμισε στην Αθήνα προκειμένου να σπουδάσει Νομική στο Πανεπιστήμιο. Ωστόσο, μετά από δύο χρόνια και με προτροπή του πατέρα του, άλλαξε κλάδο για να αφοσιωθεί στη Μουσικολογία και τη Λαογραφία, όπως άλλωστε ήταν και το προσωπικό του όνειρο. Κατά την περίοδο 1930 έως 1934 φοίτησε στη Σχολή Βυζαντινής Μουσικής του Ωδείου Αθηνών με καθηγητή τον Νικόλαο Παππά, ενώ παράλληλα διδάχτηκε θεωρητικά και αρμονία από τον Φιλοκτήτη Οικονομίδη, φοιτώντας επί τέσσερα χρόνια ως υπότροφος στα φωνητικά μαθήματα.
Η Ψαλτική Διαδρομή και η Κορύφωση στη Μητρόπολη Αθηνών.
Οι Σταθμοί σε Ιερούς Ναούς της Αττικής.
Η ψαλτική του διαδρομή περιλάμβασε θητείες σε διάφορους ναούς, όπως ο Άγιος Ανδρέας Αιγίου, ο Άγιος Νικόλαος Γηροκομείου Αθηνών, ο Άγιος Δημήτριος Πλάκας, ο Άγιος Γεράσιμος Πολυκλινικής Αθηνών και η Αγία Βαρβάρα Ψυχικού.
Η Μισοαίωνη Διακονία στον Μητροπολιτικό Ναό.
Το 1948 ή το 1951, ανάλογα με τις πηγές της θεσμικής του ανάληψης, ανέλαβε τη θέση του Πρωτοψάλτη στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών "Ευαγγελισμού της Θεοτόκου", παραμένοντας στο τιμόνι του Μητροπολιτικού αναλογίου έως και την ημέρα του θανάτου του στις 14 Σεπτεμβρίου 1998. Έμεινε γνωστός ως ο γλυκύφθογγος μελωδός λόγω της σπάνιας φωνητικής του ποιότητας, της εκφραστικότητας και της πιστής τήρησης του παραδοσιακού ύφους, ενώ οι δημοσιογράφοι τον αποκαλούσαν συχνά "ψάλτη του αιώνα".
Το Εκπαιδευτικό και Ερευνητικό Λαογραφικό Έργο.
Η Πολυετής Παρουσία στα Ωδεία και την Εκπαίδευση.
Ως Εκπαιδευτικός, διορίστηκε Καθηγητής στη Σχολή Βυζαντινής Μουσικής του Ωδείου Αθηνών από το 1937, θέση στην οποία παρέμεινε έως το τέλος της ζωής του, αναδεικνύοντας πολλούς άριστους μαθητές. Δίδαξε επίσης επί τρία χρόνια στη Μαράσλειο Παιδαγωγική Ακαδημία, στο Θεολογικό Οικοτροφείο της Αποστολικής Διακονίας, καθώς και σε πολλά γυμνάσια από το 1936 έως το 1951.
Οι Λαογραφικές Αποστολές και η Διάσωση της Παράδοσης.
Παράλληλα, εργάστηκε ως ερευνητής και βοηθός στο Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών. Πραγματοποίησε δεκάδες αποστολές στην επαρχία, γυρίζοντας τα χωριά της χώρας, όπως στη Λευκάδα, την Ήπειρο και τον Μωρηά, καταγράφοντας αυθεντικά δημοτικά τραγούδια, παραδοσιακούς χορούς, τοπικούς σκοπούς και έθιμα, γεγονός που καρποφόρησε στην έκδοση του βιβλίου του Δημοτικά τραγούδια Ηπείρου και Μωρηά.
Η Διεθνής Ακτινοβολία και οι Υψηλές Τιμητικές Διακρίσεις.
Η Συμμετοχή σε Πολιτιστικά Γεγονότα και τα Πατριαρχικά Οφφίκια.
Η προσφορά του τιμήθηκε ευρέως από την πολιτεία, την Ακαδημαϊκή κοινότητα και την Εκκλησία. Συμμετείχε σε μεγάλες και σημαίνουσες εκδηλώσεις, όπως το Φεστιβάλ Αθηνών στο Ηρώδειο, ο εορτασμός των 750 ετών του Βερολίνου το 1987 και τα χίλια χρόνια εκχριστιανισμού των Ρώσων τη Γενεύη το 1988, ενώ η φήμη του έφτασε στην Κωνσταντινούπολη και την Κύπρο. Τιμήθηκε με διακρίσεις από τα Πατριαρχεία Ιεροσολύμων και Αλεξανδρείας, με Ευαρέσκεια από την Ιερά Σύνοδο το 1982, με μετάλλιο από τον Αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ, με βράβευση από την Ακαδημία Αθηνών το 1986 και με την Αναγόρευσή του σε Επίτιμο Διδάκτορα του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1996, μαζί με τον Σίμωνα Καρρά. Η δε παγκόσμια εμβέλεια του έργου του αποτυπώθηκε το 1995, όταν μαθητές του ίδρυσαν το Ίδρυμα Σπύρος Δ. Περιστέρης στην Αστόρια της Νέας Υόρκης.
Η Αιώνια Κληρονομιά και η Μνήμη του Διδασκάλου.
Η Ακαδημαϊκή Αναγνώριση και η Παρακαταθήκη του.
Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στο ψήφισμά του το 1996, τον περιέγραψε ως άνδρα ευέκτη, Θεωρητικῆς Μουσικῆς Παιδείας εὐμοιρήσαν, φιλόκαλον ὄντα καὶ σεμνὸν τοῖς τρόποις, καλῶν ἀκουσμάτων ἔμπλεων, ο οποίος διέσωσε τα άσματα του δήμου και λάμπρυνε επί πενήντα έτη τον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Αθηνών, εὐφώνως καὶ ἐμμελῶς ἄδων. Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος τον χαρακτήρισε πρότυπο χριστιανού και ταλαντούχου ιεροψάλτη. Υπήρξε νυμφευμένος με την Ιωάννα, με την οποία απέκτησαν δύο κόρες. Ο Σεπτέμβριος, μήνας της κοιμήσεώς του, μας καλεί να αναλογιστούμε την ευθύνη μας να διαφυλάξουμε την παράδοση που μας κληροδότησε, καθώς η φωνή του συνεχίζει να εμπνέει μέσα από τις ηχογραφήσεις και τις καρδιές μας.
ΕΙΣ ΠΟΛΛΑ ΕΤΗ ΣΤΟΝ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ
ΕΡΧΟΜΕΝΟΣ Ο ΚΥΡΙΟΣ...
ΧΑΙΡΕΤΕ ΛΑΟΙ ΚΑΙ ΑΓΓΑΛΙΑΣΘΕ..
ΨΑΛΤΟΤΡΑΓΟΥΔΟ...