Ο Δρ. Γρηγόριος Αναστασίου αποτελεί μία από τις πλέον καταξιωμένες μορφές στον χώρο της Βυζαντινής Μουσικολογίας στην Ελλάδα, συνδυάζοντας με εξαιρετικό τρόπο την ακαδημαϊκή έρευνα με την ενεργό καλλιτεχνική και λειτουργική πρακτική.

Ακαδημαϊκή Θέση και Θεσμικοί Ρόλοι

Υπηρετεί ως Αναπληρωτής Καθηγητής Βυζαντινής Μουσικολογίας στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Παράλληλα, κατέχει τη θέση του Επιστημονικού Διευθυντή στο Ίδρυμα Βυζαντινής Μουσικολογίας της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, έναν θεσμό με κεντρικό ρόλο στη διαφύλαξη και μελέτη της ψαλτικής κληρονομιάς.

Σπουδές και Ακαδημαϊκή Κατάρτιση

Η επιστημονική του πορεία χαρακτηρίζεται από διεπιστημονικότητα και βαθιά εξειδίκευση:

Διδακτορικό Μουσικολογίας από το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, υπό την επίβλεψη του αείμνηστου καθηγητή Γρηγορίου Στάθη — μιας εμβληματικής μορφής της βυζαντινής μουσικολογικής έρευνας. Η διδακτορική του διατριβή με τίτλο «Τα Κρατήματα στην Ψαλτική Τέχνη» εκδόθηκε το 2005 και αποτελεί έργο αναφοράς στο πεδίο.
Πτυχίο Θεολογίας, το οποίο του παρέχει ουσιαστική κατανόηση του λειτουργικού και δογματικού πλαισίου της εκκλησιαστικής μουσικής.
Εξειδίκευση στη μηχανοργάνωση και ψηφιακή επεξεργασία ιστορικών αρχείων — μια δεξιότητα ιδιαίτερα σημαντική για τη διάσωση και ανάλυση χειρογράφων και παλαιών μουσικών πηγών.
Δίπλωμα Βυζαντινής Μουσικής από το Ωδείο Χαλκίδος, που καταδεικνύει την πρακτική του κατάρτιση στην ψαλτική τέχνη.

Διδακτικό Έργο

Πανεπιστήμιο Αθηνών

Στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ διδάσκει ένα ευρύ φάσμα μαθημάτων που καλύπτουν τόσο την ιστορική όσο και τη θεωρητική διάσταση της βυζαντινής μουσικής παράδοσης.

Προπτυχιακό Πρόγραμμα:

Ιστορική Επισκόπηση της Βυζαντινής Μουσικής
Ιστορία της Βυζαντινής Μουσικής Ι & ΙΙ
Λατρεία και Μουσική στο Βυζάντιο

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα:

Το λειτουργικό πλαίσιο της ψαλτικής επιτέλεσης
Μαθηματάριο
Δοξαστάριο Ιακώβου Πρωτοψάλτου

Διδασκαλία στο Εξωτερικό

Η διδακτική του δραστηριότητα επεκτείνεται και πέρα από τα ελληνικά σύνορα. Έχει διδάξει στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου και συμμετέχει τακτικά ως εισηγητής σε εξειδικευμένα σεμινάρια και προγράμματα επιμόρφωσης σε χώρες όπως η Αλβανία, οι ΗΠΑ, η Ιταλία, η Ρουμανία και η Τσεχία. Η διεθνής του παρουσία συμβάλλει καθοριστικά στη διάδοση και αναγνώριση της ψαλτικής τέχνης ως ζωντανής πολιτισμικής κληρονομιάς.

Ερευνητικό Έργο και Επιστημονική Δραστηριότητα

Ερευνητικά Ενδιαφέροντα

Το ερευνητικό του έργο επικεντρώνεται σε θεμελιώδη ζητήματα της Ψαλτικής Τέχνης:

Ιστορία — η εξέλιξη της βυζαντινής μουσικής από τους πρώτους αιώνες έως σήμερα
Μορφολογία — η δομή και οργάνωση των μελών και των μουσικών τύπων
Οντολογία — η φιλοσοφική και θεολογική θεμελίωση της ψαλτικής πράξης
Ερμηνεία — οι τρόποι εκτέλεσης και απόδοσης του ψαλτικού ρεπερτορίου

Συνέδρια και Επιστημονικές Επιτροπές

Συμμετέχει ενεργά σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια, τόσο ως ομιλητής όσο και ως μέλος οργανωτικών και επιστημονικών επιτροπών. Η παρουσία του στον διεθνή επιστημονικό διάλογο ενισχύει την προβολή της ελληνικής έρευνας στον τομέα της βυζαντινής μουσικολογίας.

Επιλεγμένες Δημοσιεύσεις

Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει μονογραφίες, μελέτες σε συλλογικούς τόμους και άρθρα σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά:

Μονογραφίες:

Τα Κρατήματα στην Ψαλτική Τέχνη (2005) — η διδακτορική του διατριβή, έκδοση του Ιδρύματος Βυζαντινής Μουσικολογίας
«Από την Κωνσταντινούπολιν εις την Εύριπον» (2023)
Θεωρούμενα στην Ψαλτική Τέχνη (2024)

Άρθρα και Μελέτες:

Συμβολές σε διεθνή περιοδικά, μεταξύ των οποίων το Journal of the International Society for Orthodox Music
Μελέτες για ζητήματα σημειογραφίας, μελοποιίας, οκταηχίας και καλοφωνίας
Ειδικές έρευνες για μελοποιούς, χειρόγραφα, τοπικές ψαλτικές παραδόσεις και τη μορφολογία των κρατημάτων

Καλλιτεχνική και Λειτουργική Δραστηριότητα

Πέρα από το ακαδημαϊκό του έργο, ο Γρηγόριος Αναστασίου διατηρεί ζωντανή σχέση με την ψαλτική πράξη — κάτι που θεωρείται ουσιώδες για την αυθεντική κατανόηση και μετάδοση της βυζαντινής μουσικής.

Εκκλησιαστική Διακονία

Από το 2005 υπηρετεί ως Πρωτοψάλτης στον Ιερό Ναό Αγίας Μαρίνης Άνω Ιλισίων στην Αθήνα. Στο πλαίσιο αυτό έχει ιδρύσει και διευθύνει:

Τη Σχολή Βυζαντινής Μουσικής του ναού
Τον χορό των «Ιλισιωτών Ψαλτών»

Καλλιτεχνικές Εμφανίσεις

Έχει εμφανιστεί πολλές φορές ως σολίστ σε συναυλίες και εκδηλώσεις, τόσο στο ρεπερτόριο της Ψαλτικής Τέχνης όσο και σε έργα σύγχρονης λόγιας μουσικής, στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Οι ερμηνείες του αναδεικνύουν τη βαθιά γνώση της παράδοσης σε συνδυασμό με την ικανότητα διαλόγου με τη σύγχρονη μουσική δημιουργία.