Παιδικά χρόνια και καταγωγή
Ο Δημοσθένης Παϊκόπουλος γεννήθηκε στις 7 Οκτωβρίου 1929 στην Αντιγόνη των Πριγκιποννήσων, στην Κωνσταντινούπολη. Κατάγεται από τα Καλάβρυτα, ενώ η μητέρα του είχε ρίζες από τα νησιά του Μαρμαρά. Μεγάλωσε σε οικογένεια όπου η εκκλησιαστική μουσική ήταν καθημερινή εμπειρία, χάρη στον πατέρα του, ιερέα Κωνσταντίνο Παϊκόπουλο. Από τεσσάρων ετών ξεκίνησε να ασχολείται με την ψαλτική, με πρώτο δάσκαλο τον ίδιο του τον πατέρα. Φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο του Μπαλατά, δίπλα στο Φανάρι, σε ένα περιβάλλον όπου η ψαλτική παράδοση ήταν ζωντανή και ισχυρή.
Η Πατριαρχική Σχολή και οι μεγάλοι δάσκαλοι Το 1939 εισήλθε στον Πατριαρχικό Ναό ως Κανονάρχης. Εκεί βρέθηκε δίπλα σε δύο κορυφαίες μορφές της πατριαρχικής ψαλτικής: τον Κωνσταντίνο Πρίγγο και τον Θρασύβουλο Στανίτσα. Στην Πατριαρχική Βυζαντινή Σχολή διδάχθηκε το αυθεντικό ύφος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, την ακρίβεια, τη λεπτότητα και την αρχοντιά της πατριαρχικής ψαλτικής. Την εποχή εκείνη ο Πρίγγος διαδεχόταν τον Ιάκωβο Ναυπλιώτη, επί Πατριάρχου Βενιαμίν, και ο Παϊκόπουλος άρχισε να ψάλλει με επισημότητα.
Διακονίες στην Κωνσταντινούπολη Το 1946 υπηρέτησε ως Δομέστικος στην Αγία Ευφημία Χαλκηδόνος, δίπλα στον Γεώργιο Καρακάση, ο οποίος τον μύησε στους κωνσταντινουπολίτικους ύμνους. Από το 1950 και μετά διακόνησε σε σημαντικούς ναούς της Πόλης: στον Άγιο Νικόλαο Τόπκαπου, στην Αγία Τριάδα Σταυροδρομίου, στην Παναγία Σταυροδρομίου και στον Προφήτη Ηλία Χρυσουπόλεως. Το 1958 κλήθηκε από τον Πατριάρχη Αθηναγόρα να υπηρετήσει ως Β’ Δομέστικος στο Πατριαρχείο, δίπλα στον Θρασύβουλο Στανίτσα, έως το 1962. Από το 1962 έως τον Σεπτέμβριο του 1964 ήταν Πρωτοψάλτης στους Παμμεγίστους Ταξιάρχες στο Μέγα Ρεύμα, μέχρι την εκδίωξή του από την Τουρκική Κυβέρνηση ως Έλληνας υπήκοος.
Η πορεία στην Ελλάδα Από τον Οκτώβριο του 1964 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Έμεινε αρχικά στο Αιγάλεω, στην οικία πρώτου ξαδέλφου του. Ψάλει από το 1964 και μετά σε πολλούς ναούς: στην Ανάληψη Σκαραμαγκά, στην Αγία Παρασκευή Καλλίπολης Πειραιά, στον Άγιο Σπυρίδωνα Πειραιά και στον Άγιο Σπυρίδωνα Αιγάλεω, όπου ψάλλει αδιάκοπα από το 1965 μέχρι σήμερα. Για περισσότερα από πενήντα χρόνια διανύει κάθε εβδομάδα την απόσταση από το Μπουρνάζι στο Αιγάλεω, πιστός στην ψαλτική τέχνη και στο εκκλησίασμα.
Χορωδία, διδασκαλία και προσφορά Ο Δημοσθένης Παϊκόπουλος έχει λάβει το οφίκιο του Άρχοντος Μουσικοδιδασκάλου της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, τιμή που αναγνωρίζει την πολυετή προσφορά του στη βυζαντινή μουσική. Από το 1991 είναι χοράρχης της Χορωδίας του Εν Αθήναις Συλλόγου Μουσικοφίλων Κωνσταντινουπόλεως, την οποία διευθύνει με επιτυχία. Έχει πραγματοποιήσει πολλές συναυλίες και έχει αναδείξει πλήθος μαθητών, όπως τον Φώτιο Γιαννακάκη, τον Θεόδωρο Γιαννακάκη, τον Καλλίστρατο Κοφόπουλο και άλλους. Η διδακτική του προσφορά θεωρείται τεράστια, καθώς μεταλαμπαδεύει το πατριαρχικό ύφος στη νέα γενιά.
Εκδόσεις, ηχογραφήσεις και μουσική παιδεία Έχει εκδώσει κασέτες και CD με ύμνους Χριστουγέννων, Τριωδίου, Μεγάλης Εβδομάδας, Πεντηκοσταρίου και άλλων περιόδων. Με τις ευλογίες του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου εξέδωσε τους τόμους Επιλογαί (2001) και Θεία Λειτουργία (2006) της σειράς Πανδέκτη Εκκλησιαστικής Μουσικής, ενώ εργάστηκε για την έκδοση Ειρμολογίου, Αναστασιματαρίου Εσπερινού και Όρθρου. Γνωρίζει Ευρωπαϊκή μουσική, παίζει βιολί, έχει σπουδάσει στην Ανωτάτη Εμπορική και Βιομηχανική Σχολή και μιλά Αγγλικά και Τουρκικά. Υπάρχουν πολλές ηχογραφήσεις όπου ψάλλει ο ίδιος, όπως το “Τόν λόγχαις κληρωσάμενον” και το “Εἰς μνημόσυνον αἰώνιο”.
Τιμητικές διακρίσεις και σημερινή παρουσία Το 2018 ο Σύλλογος Μουσικοφίλων Κωνσταντινουπόλεως τίμησε τον Δημοσθένη Παϊκόπουλο σε ειδική εκδήλωση στην Αθήνα, γιορτάζοντας το Ιωβηλαίο της μακρόχρονης διακονίας του και την είσοδό του στο 90ό έτος της ηλικίας του. Σήμερα, στα 97 του χρόνια, παραμένει ένας από τους τελευταίους μεγάλους φορείς της αυθεντικής πατριαρχικής ψαλτικής. Με τη φωνή, τη διδασκαλία, τις εκδόσεις και τη μακρόχρονη διακονία του έχει αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στην εκκλησιαστική μουσική και αποτελεί ζωντανή συνέχεια της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας.
