Ο ΑΡΧΟΝΤΑΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΨΑΛΜΩΔΙΑΣ: Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΜΑΓΟΥΡΗ (1913-2001)

Ιστορικό Αφιέρωμα στον Μεγάλο Πρωτοψάλτη και Δάσκαλο Δημήτριο Μαγούρη (1913-2001)

Η γέννηση στην Κωνσταντινούπολη και τα πρώτα βήματα στην ψαλτική τέχνη

Ο Δημήτριος Μαγούρης, ένας από τους κορυφαίους και καλλιφωνότερους πρωτοψάλτες της Πόλης, είδε το φως της ζωής το 1913 στα ιστορικά Ψωμαθειά της Κωνσταντινούπολης, μεγαλώνοντας σε ένα περιβάλλον γεμάτο από τους ήχους της Ρωμιοσύνης και της ορθόδοξης λατρείας. Παράλληλα με τις εγκύκλιες σπουδές του στα εκπαιδευτήρια του Αγίου Γεωργίου του Κυπαρισσά, του Αγίου Κωνσταντίνου Ψωμαθείων, στο ημιγυμνάσιο Μακροχωρίου και το Λύκειο της Κοινότητας Πέρα απ' όπου αποφοίτησε το 1932, η ψυχή του στράφηκε από νωρίς στη βυζαντινή μουσική. Πρώτος του οδηγός σε αυτή τη μυσταγωγία υπήρξε ο εξάδελφός του, Ηλίας Ιωαννίδης, πρωτοψάλτης στον Άγιο Γεώργιο Κυπαρισσά, κοντά στον οποίο έκανε τα πρώτα του βήματα στα αναλόγια της περιοχής. Η δίψα του για μάθηση τον οδήγησε σύντομα ως δομέστικο και λαμπαδάριο στον Άγιο Μηνά Ψωμαθείων πλάι στον Θεοδόσιο Οκουμούσογλου μέχρι το 1933, και ακολούθως στον Ναό των Εισοδίων του Πέραν, όπου μαθητεύοντας δίπλα στον σπουδαίο δάσκαλο Νικόλαο Μπέλλα, σμίλεψε το φωνητικό του τάλαντο και αφομοίωσε τα μυστικά της παραδοσιακής εκκλησιαστικής μελοποιίας.

Η λαμπρή πορεία στα ιερά αναλόγια της Βασιλίδας των Πόλεων και της Ελλάδας

Η ανοδική του πορεία κορυφώθηκε το 1938, όταν κλήθηκε να υπηρετήσει ως Δεύτερος Δομέστικος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας στον Πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό, δίπλα στον θρυλικό Άρχοντα Πρωτοψάλτη Κωνσταντίνο Πρίγγο. Αυτή η θητεία, έστω και ετήσια, σφράγισε την καλλιτεχνική του ταυτότητα, μεταλαμπαδεύοντάς του το αυθεντικό πατριαρχικό ύφος. Στη συνέχεια ανέλαβε λαμπαδάριος στους ναούς της Κοινότητας Γαλατά και κυρίως στον Άγιο Νικόλαο Γαλατά, συμψάλλοντας απέναντι στον μεγάλο διδάσκαλο Ιωάννη Παλάσση (†1942), ενώ υπήρξε σύγχρονος και συνεργάτης του Θρασυβούλου Στανίτσα, με τον οποίο έψαλε στους ναούς της περιοχής.

Αφού κατέκτησε επάξια το δεξιό αναλόγιο ως πρωτοψάλτης στον Σωτήρα Χριστό Γαλατά το 1941, ανέλαβε το 1953 πρωτοψάλτης στην Αγία Τριάδα Σταυροδρομίου (Πέραν). Εκεί, επί μακρά σειρά ετών, δημιούργησε στο αναλόγιό του έναν περίφημο χορό, έχοντας ως β΄ χοράρχη τον Ιωάννη Κεχαγιόπουλο, πιστό συνεχιστή της μουσικής μας παράδοσης. Το 1965 η μοίρα τον έφερε στην Ελλάδα, αρχικά στο Ηράκλειο Κρήτης, όπου κατόπιν προσκλήσεως του Μητροπολίτη Ευγενίου κόσμησε επί σειρά ετών το αναλόγιο του Ιερού Ναού του Αγίου Τίτου. Ακολούθως εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα, αναλαμβάνοντας πρωτοψάλτης στην Παναγίτσα Καισαριανής και από το 1976 έως το 1981 στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Νικολάου Καισαριανής ως πρωτοψάλτης και χοράρχης, απ' όπου και αποχώρησε ολοκληρώνοντας μισό αιώνα και πλέον (εξήντα συναπτά έτη) αδιάλειπτης και ευλογημένης διακονίας στο αναλόγιο.

Το απαράμιλλο ύφος, η διδασκαλία, η δισκογραφία και η ανεκτίμητη παρακαταθήκη

Πέρα από τις εξαιρετικές φωνητικές του ικανότητες, το ευλύγιστο και καθαρό μέταλλο της φωνής του που θύμιζε αηδόνι της Ανατολής, ο Δημήτριος Μαγούρης ξεχώριζε για την αρχοντική του κορμοστασιά, τη σεμνότητα και την ιεροπρέπειά του. Εργαζόμενος σκληρά ως ασφαλιστής για τα προς το ζην και όντας υποδειγματικός οικογενειάρχης στο πλευρό της αγαπημένης του συζύγου Ελένης και των θυγατέρων του, Σοφίας και Ολυμπίας, αφιέρωσε όλη του την ύπαρξη στη διδασκαλία και τη διάσωση της πατρώας μουσικής. Προτιμούσε τους ολιγομελείς, άρτια καταρτισμένους χορούς, επιδιώκοντας την απόλυτη ακρίβεια, τον σωστό χρόνο και την κατανυκτική έκφραση, ενώ συμμετείχε ενεργά τόσο στην Πόλη όσο και στην Αθήνα στις μεγάλες χορωδίες υπό τον Άρχοντα Πρωτοψάλτη Θρασύβουλο Στανίτσα. Παράλληλα, γύρω στο 1970, εξέδωσε μεγάλους δίσκους (LP) με ύμνους των Χριστουγέννων, των Θεοφανίων και του Πάσχα, αφήνοντας πίσω του πολύτιμες ηχογραφήσεις και μουσικά χειρόγραφα. Η εκδημία του στις 21 Νοεμβρίου 2001, ανήμερα της εορτής των Εισοδίων της Θεοτόκου, και η εξόδιος ακολουθία του στο Κοιμητήριο Ζωγράφου, βύθισαν σε συγκίνηση τον ψαλτικό κόσμο, ο οποίος αποχαιρέτησε έναν αληθινό στυλοβάτη που σφράγισε με την παρουσία του τον εικοστό αιώνα και πέρασε στην αιωνιότητα.

Πηγές

  • Χειρόγραφες σημειώσεις και μαρτυρίες του Φώτη Γιαννακάκη, Άρχοντος Πρωτοψάλτου της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως
  • Βιογραφικά στοιχεία και ιστορικές καταγραφές του Φιλίππου Αθ. Οικονόμου για τη ζωή και τη δράση του Δημητρίου Μαγούρη στα αναλόγια της Κωνσταντινούπολης, της Κρήτης και των Αθηνών.

Ακούστε τα καταπληκτικά ηχητικά του Κωνσταντινουπολίτη Δημ. Μαγούρη

Δημοσίευση σχολίου

0 Σχόλια

NewsLetter (Εγγραφή)